Tweedaagse lichtgewicht wintertocht met start in Oldenzaal en als overnachtingsplek de jeugdherberg in het aantrekkelijke stadje Bad Bentheim (Duitsland).
De wandelingen zijn ongeveer 26,5 kilometer lang met een inkortingsmogelijkheid tot 22 kilometer op de tweede dag. Vanwege de overnachting in een jeugdherberg kun je volstaan met een dagrugzak. Ook mogelijk: één of twee dagen alleen meelopen, dus zonder verblijf in de jeugdherberg (meld je ook dan aan).
De eerste dag van dit weekend volgen we eerst een klein stuk van het Havezatenpad, maar daarna vooral het Marskramerpad (zij het in omgekeerde richting), dat loopt van Bad Bentheim (Duitsland) via Oldenzaal naar Scheveningen.
Bentheim ligt hoog op een heuvelrug van zandsteen, heeft een imposante burcht en in de directe omgeving vind je een woud met oerbosrestanten. Verder zijn er zandsteenkliffen en – voor de liefhebbers – de oevers van de bovenloop van de (Overijsselse) Vecht.
Vanaf de 16e eeuw probeerden zgn. marskramers uit o.a. het verarmde platteland van Westfalen een graantje mee te pikken van de toen relatief rijke Nederlanden. Deze ‘wandelende handelaren’ gingen daar op zoek naar kopers voor de handelswaar, die ze op hun rug mee torsten (later ook op karren). Diverse handelaren specialiseerden zich en vestigden zich als koopman in Nederlandse steden. Sommige zaken wisten uit te groeien tot grote winkelketens als Brenninkmeijer, (Peek &) Kloppenburg en Vroom & Dreesmann (inmiddels failliet). Anderen gingen in de zomer gewapend met zeis en knapzak als seizoenarbeider op zoek naar werk op het platteland. De tocht naar het westen was vanwege rovers en muitende soldaten bepaald niet zonder risico en rond de grens wachtte men op elkaar om in groepen verder te reizen.
Het aantrekkelijke stadje Bentheim is ontstaan rond de imposante burcht, die al voor het jaar 1050 gebouwd is door de graven van Bentheim op een 90 m hoge zandstenen rots. Het is het grootste hooggelegen kasteel in N-Duitsland. De zandstenen heuvelrug Gildehaus – Bentheim domineert het omringende vlakkere landschap. Bentheimer zandsteen is relatief stevig en door de gelijkmatige structuur bewerkbaar voor velerlei doeleinden. Eeuwenlang was de winning van zandsteen en de handel erin een belangrijke bron van inkomsten voor de regio. In de ‘gouden’ 17e en 18e eeuw – waren er maar liefst twintig steengroeves actief. Veel belangrijke gebouwen in Oost-Nederland werden in die tijd geheel of gedeeltelijk opgetrokken uit zandsteen afkomstig uit Bentheim en Gildehaus. Dat geldt ook bij voorbeeld voor het Paleis op de Dam in Amsterdam, de Dom in Utrecht en het Vrijheidsbeeld in New York. De komst van de stoomlocomotief betekende de nekslag voor deze bedrijfstak. Vanaf toen konden allerlei steensoorten goedkoper aangevoerd worden uit vele andere streken.
Op de tweede dag voert een flink stijgend en dalend kronkelpad ons o.m. langs zandsteenkliffen en een voormalige zandsteengroeve.
Ten noorden van Bentheim werd er rond 1850 een groot kuuroord ontwikkeld. Vanaf begin 18e eeuw waren er al diverse kleinschaliger initiatieven geweest rond een stinkende maar geneeskrachtige zoutzwavelbron middenin het grote bos ten noorden van deze plaats. Tegenwoordig is er hier een veelzijdig en druk bezocht gezondheidscentrum in een prachtige, parkachtige omgeving. Op de twwede dag komen we hier doorheen. Het rondstruinen in de bossen rond het kuuroord wordt - met een knipoog - plaatselijk ‘Waldbaden’ genoemd. Vanaf 1979 heeft het kuuroord officiële erkenning gekregen en tooit Bentheim zich trots met de naam ‘Bad’ Bentheim.
Dag 1: 27 kilometer. Op zaterdag vertrekken we om 10.00 uur vanaf station Oldenzaal. Eerst is er een klein ommetje door het glooiende Kalheupinkpark met twee bronvijvers. Daarna volgen we een stukje Havezatenpad en vervolgens het Marskramerpad dat ons uiteindelijk naar Bad Bentheim brengt. Voorafgaand aan de oversteek van het moerassige gebied rond de Dinkel en de grens met Duitsland doorkruisen we het natuurgebied van het voormalige landgoed Boerskotten met majestueuze oude lanen en loofbossen. De Snoeijinksbeek, die we onderweg twee keer tegenkomen, ontspringt in Boerskotten. Bij hoogwater is er een kans dat we bij de houten brug over de rivier de Dinkel een omweg moeten maken via een zuidelijke lus. Na een stuk door het Forst Bentheim komt de zandstenen heuvelrug Gildehaus – Bentheim in zicht. Een klimmetje over een holle weg en via een bomenlaan brengt ons naar de Ostmühle (uit 1750) op de Mühlenberg aan de rand van het dorp Gildehaus (molen niet open in de winter). Iets ten noorden van de molen vind je na een kleine 21 kilometer lopen de eerste horecamogelijkheid. Vanaf hier blijven we min of meer op hoogte en doorkruisen een aantrekkelijk gebied. Via een klimmetje bereiken we Burg Bentheim met pal ernaast het compacte centrum van Bad Bentheim incl. diverse horecagelegenheden. Van hieraf is het nog een kleine 700 m lopen naar de jeugdherberg.
Dag 2: 22 of 26,5 kilometer. Vertrek 08.45 uur. Via het Schlosspark van Burg Bentheim en een waterrijk gebied bereiken we het omvangrijke Bentheimer Wald ten noorden van het stadje. In dit licht glooiende gebied zijn nog oerbosrestanten: delen van dit bos dateren uit de middeleeuwen en sommige van de huidige eiken zijn zo’n 500 jaar oud. De vele beuken in het bos bereiken een wat minder respectabele leeftijd. De kern van het woud is Naturschutzgebiet en niet toegankelijk. Hier leven o.m. edelherten en wilde zwijnen, maar die zullen we overdag vast niet zien. Via een route aan de west- en noordkant en een mooi pad dwars door het bos aan de oostkant krijgen we niettemin een heel aardig beeld. Middenin het woud ligt het al eerder beschreven kuuroord, dat we via een prachtig aangelegd park passeren. Na 12 kilometer is er een gezellig bosrestaurant met ook een terras.
Bij de kortere route van 22 kilometer zakken we van hier af naar het zuiden en volgen enige tijd een flink stijgend en dalend kronkelpad door het bos langs veelal begroeide zandsteenkliffen. Ook passeren we een voormalige zandsteengroeve, die al bijna 100 jaar gebruikt wordt als openluchttheater (toegankelijk? is onduidelijk). Daarna komen we weer door het oude centrum van Bentheim met verscheidene horecagelegenheden. De tocht eindigt 1 kilometer noordelijker bij Bahnhof Bad Bentheim. Per trein ben je in 10 minuten in Oldenzaal.
De langere route van 26,5 km maakt na het bosrestaurant nog een extra lus van 4,5 kilometer naar het oosten. Eerst bereiken we via een bosroute het plaatsje Schüttorf met restanten van een oude stadsmuur, enkele mooie historische gebouwen en enige horeca. Daarna volgen we een stuk van de bovenloop van de (Overijsselse) Vecht en oude Vechtarmen. Het laatste deel van de route over en langs de beboste zandsteenkliffen, de steengroeve en door het centrum van Bentheim is vergaand hetzelfde als bij de kortere route.
Dag 1: Bij station Oldenzaal is er in het weekend geen horeca. De eetgelegenheid Spoor 6 is dan gesloten. Pas na ongeveer 20,8 kilometer is er dichtbij de Ostmühle in Gildehaus horeca, nl. Lucas Pizzeria, Mühlenstraße 1 (250 m ten noorden van de molen; op zaterdag open v.a. 15 u; koffie, thee, fris, bier, wijn). Je kunt er binnen zitten. Op 700 m voor de jeugdherberg kom je door het aantrekkelijke centrum van Bad Bentheim met verscheidene horecamogelijkheden.
Dag 2: Het restaurant op het terrein van het kuuroord is niet open op het moment dat wij er langskomen. Na 12 kilometer (beide routes) is er het gezellige café-restaurant Waldbauern met ook een groot terras aan de bosrand. Zowel de kortere als de langere route eindigt bij Bahnhof Bad Bentheim. Ongeveer 1 kilometer voor het station komen we weer door het oude centrum van Bentheim met verscheidene horecagelegenheden. Kies je voor de langere route van 26,5 kilometer dan vind je aanvullend na een kleine 15 kilometer in het centrum van het dorp Schüttorf meerdere horecagelegenheden.
Ga je voor het eerst mee? Lees dan dit. Zoals al onze activiteiten: onder corona-voorbehoud.
Initiatiefnemers voor aanmelding en inlichtingen: Henk K. en Willem.
Overzicht van het gebied met markering van het station in Oldenzaal en de jeugdherberg in Bad Bentheim:
