Tweedaagse lichtgewicht wintertocht die start bij treinstation Aalten met als overnachtingsplek een groepsaccommodatie ten oosten van Winterswijk
LET OP: snelle aanmelding gewenst i.v.m. overnachtingslocatie
Update 5 november 2026: het weekend gaat sowieso door, inmiddels zijn er 19 aanmeldingen; er zijn nog enkele plaatsen vrij.
--- de oorspronkelijke aankondiging:
Vanwege de aard van de overnachtingslocatie wijkt de wijze van aanmelding af van hoe we het gebruikelijk doen. Let op: de eerste ronde van de inschrijving start zodra deze tekst op de website staat en eindigt donderdag 12 november a.s. We gaan uit van een groepsgrootte van 20 - 25 personen. Als er op 12 november voldoende mensen hebben ingeschreven en betaald dan gaat het weekend door en zetten we de reservering om in een definitieve boeking. Gezien de ervaringen van vorige jaren is het denkbaar dat de groep (heel) snel vol zit. Heb je interesse, neem dan spoedig een besluit. Meer details hierna onder 'praktisch'.
De wandelingen slingeren door het karakteristieke coulisselandschap van het oostelijk deel van de Achterhoek: een lappendeken van kleinschalig weide- en akkerland afgewisseld met lanen, bos, beekjes, plassen en soms ook veen. Onderweg komen we regelmatig karakteristieke boerderijen tegen met hun houten ossenbloedkleurige topgevel en soms een statige scholtenboerderij.
De wandeling voert - buiten de bebouwde kommen - over een mix van onverharde paden en veelal weinig gebruikte verharde wegen, waaronder klinkerwegen en stukken fietspad. Afstanden: dag 1 ongeveer 29 kilometer, dag 2 ongeveer 24 kilometer. Op eigen gelegenheid kun je natuurlijk de voorgestelde routes afkorten.
Vanwege de overnachting in een groepsaccommodatie kun je volstaan met een dagrugzak. Ook mogelijk: 1 of 2 dagen alleen meelopen zonder verblijf in de groepsaccommodatie.
Op zaterdag vertrekken we om 10.00 uur vanaf het voorplein van station Aalten. We wachten op de trein uit Arnhem, aankomst 09.59 uur. Je kunt ook starten in centrum Aalten: zie verderop onder kopje ‘Horecamogelijkheden’ en kopje ‘Praktisch, 2e item > Verzamelen…’ (dan wel melden bij Henk).
Om te beginnen lopen we door het kleine, sfeervolle centrum van het dorp Aalten. Het is een oud esdorp met de status van beschermd dorpsgezicht en met de nodige hoogteverschillen. De geschiedenis gaat minstens terug tot de 8e eeuw. Via landgoed ’t Walfort komen we na 5,5 km aan in Bredevoort. Het voormalige vestingstadje ligt op een ‘brede voorde’ (doorgang) op een zandrug door het vroegere moerasgebied. Tegenwoordig is het gezellige plaatsje vooral bekend als boekenstad. Voor wie wil: een horecastop. Via het vestingpark en de Slingeplas steken we door naar Natuurgebied Bekendelle met z’n oude loofbossen. Hier volgen we een tijdlang de wilde oever van de Boven-Slinge. Na een kleine 14,5 km is er een mooie horecaplek bij Berenschot’s Watermolen met een groot houten waterrad (uit 1652). Verderop steken we door naar een enorme steengroeve, waar nog steeds muschelkalk wordt gewonnen. Via het veelal kleinschalige landschap bij de grens met Duitsland bereiken we de groepsaccommodatie Masterveld ten noorden van de buurtschap Ratum. Afstand dag 1: ongeveer 29 kilometer.
Vertrek 08.30 uur. Na ruim 2 kilometer komen we aan bij Scholtenboerderij Erve ’t Kossink (Kremerweg 1) met een prachtig gerestaureerde ‘korenspieker’. Dit is één van de twee nog resterende korenspiekers in Nederland. Deze bewaarplaats voor graan met klassieke vakwerkgevels stamt uit de 2e helft 18e eeuw.
Verderop struinen we door een moerassig gebied rond de Ratumse Beek en wie wil kan een horecastop maken na een kleine 9 kilometer bij restaurant Sevinkmolen, gelegen aan de grote recreatie recreatieplas ’t Hilgelo. Op korte afstand ten noorden van restaurant Sevinkmolen nemen we een pad langs de Beurzerbeek. Daar waar deze beek uitmondt in de Groenlose Slinge staat een verhoogde vogelobservatiehut met mooi uitzicht over het nabije verruigde gebied. Een volstrekt eigen sfeer heeft het verderop gelegen Korenburgerveen, een van de weinige overgebleven hoogveengebieden van Europa. Het trilveen is hier tot 10 meter diep, maar doorsteek van de meest drassige delen is mogelijk via een aantal houten plankieren. Je vindt hier volop wollegras en vele bessensoorten.
Via een kleinschalig gebied met stukken bos en open velden en Huize Korenburg komen we aan bij de Westelijke Rondweg van Winterswijk. Veruit de leukste route vanaf de Westelijke Rondweg naar hoofdstation Winterswijk (totaal 2 kilometer) loopt ten noorden van het spoor. We passeren station Winterswijk-West (overigens ook een optie als eindpunt) en lopen door de Morgenzonstraat met z’n innemende variatie aan laagbouwwoningen incl. Art Nouveau. Uiteindelijk kom je uit in het gezellige historische centrum van Winterswijk: rond de Markt is er diverse horeca.
Vanaf de Markt is het nog een kleine 700 meter lopen naar het hoofdstation (tip: loop daarbij door de charmant herontwikkelde Notaristuin, direct ten ZW van de Markt). Totale afstand: ongeveer 24 kilometer. Wie graag een gegarandeerd oersaaie route wil lopen via bouwmarkten, kantoren en zeeën aan P-plaatsen kan vanaf de Westelijke Rondweg de kortste route nemen naar het hoofdstation en daarmee 1 kilometer loopwerk besparen.
Dit weekend speelt zich voornamelijk af op het Oost-Nederlandse plateau, dat zich vanaf Aalten uitstrekt tot aan de grens met Duitsland. Dat plateau verheft zich slechts een meter of twee boven de verdere omgeving, maar bestaat uit zeer oude - vaak klei en keileem houdende – aardlagen. Die aardlagen zijn, anders dan elders in Nederland, omhoog gestuwd en liggen vlak onder het maaiveld onder een dun laagje dekzand. Niet-waterdoorlatende keileemlagen maken dat neerslag deels wegsijpelt in zanderige ondergronden, maar veelal ook snel afgevoerd wordt via beekjes en beekdalen. Zo is een aantrekkelijk netwerk van beekjes ontstaan, tegenwoordig vaak begeleid door een voet- of fietspad, waar we graag gebruik van zullen maken. De kleideeltjes in de zandbodem zijn zeer bevorderlijk voor de groei van grote loofbomen als eiken en beuken. Veel naaldwoud zul je in dit deel van de Achterhoek niet vinden. Op dekzandkoppen bevinden zich al honderden jaren ‘kampen’. Deze verhogingen in het verder vaak drassige landschap waren ideale plekken voor individueel opererende boeren om zich te vestigen. Door eeuwenlang aanbrengen van heideplaggen verrijkt met mest zijn de akkers gaandeweg verder gaan opbollen. Het landschap is mede om deze reden regelmatig lichtglooiend.
Scholtenboerderijen
Vanaf de vroege middeleeuwen stelden in Oost-Nederland - maar ook in het naburige Westfalen - wereldlijke en geestelijke heersers ‘scholten’ aan om afdrachten te innen bij de aan hen toebehorende boerenhoeven. Dat gebeurde in geld maar ook vaak in natura. Ook deze scholten waren onderhorig aan hun heer. In 1795 werden door Napoleon feodale rechten, waaronder de horigheid, afgeschaft en verloor de adel veel van haar voorrechten. De vroeger horige scholten gingen zich als eigenaar beschouwen en werden vanaf 1821 ook wettelijk gezien eigenaar van de onder hen vallende boerenhoeven. Tevens slaagden de scholten erin om bij de verdeling van voormalige markegronden zich grote oppervlakten toe te eigenen. In korte tijd werden de scholten zodoende zeer welvarend, wat zich uitte in het bouwen van grote statige herenhuizen dwars voor de bestaande boerderijen en schuren, met name tussen 1820 en 1900. Gaandeweg verloren de scholten echter een flink deel van hun maatschappelijke positie door een veelheid aan factoren: verandering in het erfrecht (alle kinderen werden erfgenaam, dus opsplitsing), conservatisme bij de bedrijfsvoering, in 1840-50 maar ook daarna grootschalige emigratie van vooral (goedkope) pachtboeren naar de VS, pachters konden gaandeweg ook werk vinden in de bouw of textielindustrie, inteelt omdat scholtenboeren om redenen van status en behoud van kapitaal vergaand binnen de eigen elite van ruim 20 families bleven trouwen, en de wettelijke verplichting v.a. 1950 om voor alle arbeid tenminste het wettelijke minimum loon te betalen. Een deel van de scholtenhuizen raakte gaandeweg in verval, maar vanaf de jaren 1990 werden veel scholtenhuizen weer opgeknapt. Wat bleef was o.m. de bosrijke omgeving van de scholtenboerderijen, want de scholtenboeren waren vooral ook bosbouwers. Veel traditionele boerderijen en schuren rond Aalten en Winterswijk hebben een ‘ossenbloedkleurige’ rode houten topgevel. Heel vroeger werd echt ossenbloed gebruikt bij wijze van houtconservering omdat verf te duur was, later werd wel verf toegepast. De kleur van ossenbloed is echter steeds gehandhaafd.
Inlichtingen, aanmelding en betaling
Let op dat het dit weekend anders gaat dan bij de zwerftochten gebruikelijk.
Aanmelding voor het weekend kan zodra deze tekst op de zwerftochtenwebsite staat. Let op dat de eerste inschrijvingsronde eindigt donderdag 12 november a.s. Bij aanmelding voor het weekend moet je - na bevestiging door Henk dat er plaats is - direct het bedrag van € 60 voor de Masterveld-overnachting betalen. Bestel je een set beddegoed dan komt daar € 9 bij. Aanmelden voor het weekend betekent dat je akkoord bent met de annuleringsvoorwaarden van de accomodatie (= geen restitutie bij niet verschijnen tenzij er tijdig een vervanger wordt gevonden), zie hierna.
Meld je ook aan als je alleen meeloopt zonder overnachting, inclusief welke dag/dagen.
Geef bij je inschrijving aan (wees s.v.p. volledig en expliciet!):
Horecamogelijkheden (voorafgaand aan het weekend volgt nog een update)
Dag 1. Direct bij station Aalten is er geen horeca. Wel is er in het centrum na ongeveer 800 meter vanaf het station Koffiebranderij Fik, open vanaf 10 uur. Wellicht is er in het centrum op dat moment nog andere horeca open. Na een kleine 5,5 kilometer is er horeca in het centrum van Bredevoort, bijv. bij Restaurant Bertram (’t Zand 1; huisgemaakt gebak; open v.a. 10 uur) of bij Boutique Hotel & Brasserie de Heerlyckheid (’t Zand 23; terras aan voorzijde en in achtertuin; open v.a. 10 uur). Een mooie horecaplek na ongeveer 15,5 kilometer is Berenschot’s Watermolen, Wooldseweg 74, Winterswijk (binnen en buiten; open v.a. 11 uur).
Dag 2. Na een kleine 8 kilometer: Restaurant Sevinkmolen (Meddoseweg 40, Winterswijk-Meddo) aan de grote natuur- en recreatieplas ’t Hilgelo. Na ongeveer 18 kilometer is er iets ten westen van de route Terras Krosenbrink, Korenburgerveenweg 7, Corle (die dag open? nog onbekend). Na 19 kilometer: Gasterij Ankomm’n, Mentinkweg 5, Winterswijk (die dag open? nog onbekend). Aan het einde van de tocht kom je na 23 kilometer door het gezellige historische centrum van Winterswijk met diverse horeca, bijvoorbeeld rond het Marktplein.
Overnachting zaterdagnacht in groepsaccommodatie Masterveld | eerste aanmeldingsronde
Locatie: groepsaccommodatie Masterveld, Veldboomweg 13, 7106 CG Winterswijk, buurtschap Ratum (vlakbij grens met Duitsland), site: www.masterveld.nl.
Wij bivakkeren in ‘De Hooiberg’, een slaapgebouw voor 20 personen met aansluitend een gezellige ruimte met goed geoutilleerde open keuken en diverse tafels/zitplekken. Het slaapgebouw is qua geluid e.d. afgebufferd van de groepsruimte door middel van een flinke serre. Het slaapgebouw heeft de volgende slaapvertrekken: 8 slaapkamers, waarvan 6 x 2-persoons en 2 x 4-persoons (met stapelbedden). Verder zijn er 3 badkamers: 2 met gescheiden douche en toilet, 1 kleinere badkamer zonder die scheiding. Er is ook een buitenterras met de nodige zitplekken en een houtgestookte buitenkachel. Verder is nog een vakantiehuisje voor vijf personen, dat we bij voldoende belangstelling erbij kunnen huren (5 x 1-persoonsbed). Dan zitten we op totaal maximaal 25 personen.
Op hetzelfde terrein is er nog een tweede wat grotere groepsaccommodatie, waarvan we vermoedelijk geen last zullen hebben.
Wifi; aanwezig. Handdoek: zelf meenemen. Beddengoed kun je bijhuren voor € 9 p.p. Wil je dat, vermeld dat dan meteen bij je aanmelding. Je kunt natuurlijk ook je eigen beddengoed meenemen: een kussensloop en een lakenzak (c.q. zowel een onder- als een bovenlaken). Bij vertrek moeten we alle gehuurde ruimtes ‘bezemschoon’ achterlaten, Masterveld verzorgt de eindschoonmaak. Over de belangrijkste huisregels informeren we je ongeveer een week voor vertrek.
De prijs voor alleen de overnachting bedraagt € 60 p.p. Voor alle typen slaapplekken hanteert Masterveld dezelfde prijs. In de prijs van € 60 zit een kleine marge voor (eventuele) extra uitgaven, zoals bijv. voor hout buitenkachel, toiletpapier, enz. We zijn Masterveld zeer erkentelijk dat ze – bij wijze van uitzondering en tegen een overzichtelijke meerprijs – hebben ingestemd met een verblijf van één overnachting. Normaal gesproken moet je bij vergaand de meeste groepsaccommodaties voor minimaal twee nachten boeken. Je kunt bij je aanmelding je slaapplekvoorkeur aangeven, maar de initiatiefnemers bepalen uiteindelijk de indeling.
Eerste inschrijvingsronde: tot en met donderdag 12 november a.s.
Bij Masterveld is een voorlopige reservering gemaakt voor 20 personen voor de nacht van zaterdag 6 febr. 2027. Eventueel kan er een vakantiehuisje bijgeboekt worden voor 5 personen. Uiterlijk vrijdag 13 november a.s. moeten de initiatiefnemers besluiten of er voldoende deelnemers zijn om de reservering om te zetten in een definitieve boeking. Dat zullen we alleen doen als uiterlijk donderdag 12 november a.s. zich voldoende mensen hebben ingeschreven en voor de overnachting hebben betaald.
Annulering van de overnachting
Bestudering van de annuleringsvoorwaarden van Masterveld levert de volgende conclusies op:
a. Na boeking door de initiatiefnemers bij Masterveld op vrijdag 13 november 2026 zijn hun voorwaarden zo streng dat de initiatiefnemers het betaalde bedrag van € 60 niet terug kunnen betalen aan een deelnemer die annuleert (hooguit een hele kleine fractie conform de annuleringsregels Masterveld: zie details verderop).
b. Zowel degene die annuleert als de initiatiefnemers moeten maximaal inzetten op de zgn. ‘in-de-plaats-stellingsregel’. Dit houdt in: je kunt zelf iemand aandragen, die je plaats inneemt c.q. je vraagt de initiatiefnemers of er bijv. nog iemand op de reservelijst staat. Lukt de ‘in-de-plaats-stelling’ dan ben je geen annuleringskosten verschuldigd: degene die je plaats overneemt neemt ook de betalingsverplichting over. De afgelopen jaren was er telkens sprake van een enkele annulering: tot nu toe is het steeds gelukt dit via een ‘in-de-plaats-stelling’ op te lossen. Er was één uitzondering: dat was een annulering op de ochtend van de eerste dag van het weekend.
Lukt ‘in-de-plaats-stelling’ niet dan zal de deelnemer het betaalde bedrag van € 60 dus niet terugkrijgen.
Toelichting voor wie zich in de details wil verdiepen: Masterveld hanteert naar de initiatiefnemers de volgende betalingstermijnen voor de totaalgroep: 25% van de totaalsom bij definitieve boeking op vrijdag 13 november 2026 en de resterende 75% uiterlijk vrijdag 11 december 2026. De annuleringsvoorwaarden van Masterveld zijn dermate streng, dat een ‘getrapte’ annuleringsregeling van de initiatiefnemers naar de deelnemers toe eigenlijk geen zin heeft. Na definitieve boeking door de initiatiefnemers op vrijdag 13 nov. zijn zij bij een deelannulering namelijk sowieso al 80% verschuldigd aan Masterveld, dat percentage loopt enkele weken later op tot 95%, enz. Bij annulering door een deelnemer moeten de initiatiefnemers naar hem/haar toe vanzelfsprekend dezelfde percentages toepassen.
Borgsom in verband met schade
Overigens moet er tevens een borgsom betaald worden van € 150 ter dekking van eventuele aangerichte schade. Deze borgsom wordt door de initiatiefnemers voorgeschoten. Is er geen schade dan wordt de borg na afloop door Masterveld teruggestort. Is er wel schade dan wordt die door de initiatiefnemers gedeclareerd bij de schadeveroorzaker c.q. bij de groep als totaal.
Onverhoopt tekort
Tot slot: mocht er door de mazen van de regels van de groepsaccomodatie onverhoopt m.b.t. de dekking van de overnachtingskosten bij Masterveld een tekort ontstaan, dan houden de initiatiefnemers zich het recht voor om dat tekort hoofdelijk om te slaan over de deelnemers aan het weekend. Dat zal normaal gesproken niet meer zijn dan een klein bedrag p.p.
Aanpak avondeten en ontbijt (niet inbegrepen in de overnachtingsprijs!)
Via Masterveld kunnen we gebruikmaken van diverse tussendiensten, zoals:
De initiatiefnemers komen ongeveer drie weken voor het winterweekend met een plan van aanpak met betrekking tot drank/snacks, avondeten en ontbijt.
Ga je voor het eerst mee? Lees dan dit. Zoals al onze activiteiten: onder corona-voorbehoud.
Initiatiefnemers voor aanmelden en inlichtingen: Henk en Willem.